2024/01/12

Diputatu nagusiorde eta Jasangarritasun diputatu José Ignacio Asensio izan da gaur goizean egindako ezohiko bilkuraren buru. Gipuzkoako Hondartzen Lurralde Mahaiak kostaldeko udal guztietako ordezkariak bildu ditu, Gipuzkoako Foru Aldundiko Jasangarritasun Departamentuak deituta. Bileran, Gipuzkoako hondartzetara pelletak iristeko mehatxuaren aurrean, gaur egungo egoeraren berri eman zaie udal-arduradunei, eta Gipuzkoako Foru Aldundiko Jasangarritasun Departamentuak ezarritako jarduera koordinatuko protokoloaren zirriborroa jakinarazi da.

Jasangarritasun diputatu José Ignacio Asensio eta Trantsizio Ekologikoko zuzendari Mónica Pedreirarekin batera, bileran izan dira kostaldeko udalerrietako hainbat ordezkari, horien artean, Iban San Martin (EAJ-PNV) Zerbitzuetako zinegotzia eta Gloria Vazquez (PSE-EE) Ingurumen zinegotzia.

Aldez aurretik, Jasangarritasun Departamentuak koordinazio-bilerak egin ditu Gobernuaren Ordezkaritzarekin eta Itsasertza - Eusko Jaurlaritzaren Itsasertzaren Kutsadurari Aurre Egiteko Euskadiko Larrialdi Planaren Aholku Batzordearekin. Testuinguru horretan, alerta- eta abisu-sistema guztien aktibazioaren berri eman zaie udal-ordezkariei, eta pelletak iristeko behar diren makinak martxan jarri dira, horrelakorik gertatuko balitz.

Hala ere, Toconaotik datozen pelletak Gipuzkoako kostaldera iristeko arriskua dagoela kontuan hartuta, alerta-fasean gauzatuko diren jarduketa hauek aurkeztu dira:

• Hondartza guztiak egunero zaindu eta ikuskatzea: Zaintza-zerbitzua sendotuko da, obra-zuzendaritzako hiru pertsonak eta zuzendaritzako bi teknikarik parte hartuta.
• Garbiketa-zerbitzua indartzea: 15 pertsonako garbiketa-ekipo gehigarri bat jarriko da.
• Pellet-laginak biltzea: Hondartzen arabera bereizitako eta etiketatutako poltsetan bilduko dira laginak, AZTIrekin koordinatuta, laginak bidaltzeko eta alderatzeko, Galiziatik datozen laginen zain.
• Larrialdi-faserako baliabide materialak eskuratzea: 100 zedazo eta kubo erosi dira, bai eta ontziak, edukiontziak eta bahegailu trinkoak ere.

Amaitzeko, Gipuzkoako hondartzak zaintzeko konpromisoa azpimarratu du Jasangarritasun Departamentuak, eta ziurtatu du prest daudela azkar eta eraginkortasunez jarduteko pelletak iristen badira.

Ildo horretan, jakinarazten da oraingoz ez dela beharrezkoa hondartzetan bilketa-jarduerarik egitea, eta, beharrezkoa izanez gero, deialdia egingo dela modu koordinatu eta ordenatuan egiteko.

Iban San Martin Zerbitzuetako zinegotziak adierazi duen moduan, “Udala adi egongo da pellet hauek iritsiko balira gure hondartza, kasu horretan Foru Aldundiarekin elkarlanean ahalik eta erantzun eraginkorrena emateko”.

Bestalde, Gloria Vazquez Ingurumen zinegotziak azaldu duenez, "2023ko abenduaren 8an Portugalgo kostaldean izandako pellet isuria itsas korronteak Kantauriko kostaldean zehar eramaten ari dira. Plastiko eta mikroplastikoek eragindako kutsadura areagotu egiten da, zoritxarrez, gure itsaso eta hondartzetan urteak daramatzate eta faunari, florari eta gizakiei eragiten diete".

Vazquezek gogorarazi duenez, pellet horiek "gure eguneroko erabilerarako beste produktu batzuk ekoizteko materiala dira. Baina, egia esan, mikroplastikoak aspalditik zeuden itsaso eta hondartzetan, baina egunero itsasoan amaitzen diren plastikoen degradazioaren ondorio gisa, ez garraio-ontzi batean izandako istripu baten ondorioz, baizik eta gure gizartean plastikoen erabilera desegoki eta gehiegizkoagatik. Itsasoan mikroplastikoek eragindako kutsadura murrizteko garrantzitsuena gure bizitzetan plastikoen erabilera murriztea da. Indarrean dauden legeak aplikatzea eta erabilera bakarreko plastikoak behin betiko debekatzea ere eskatzen da".

2018tik, Zarauzko Udalak erabilera bakarreko plastikoen aurkako sentsibilizazio-kanpainak jarri ditu abian. "Itsasoa hemen hasten da" eta "Plastibistak" bezelako sentsibilizazio kanpainek eta hondartzan hiritarrekin eta ikastetxeekin egindako plastiko bilketek balio izan dute zarauztarrak kontzientziatzeko erabilera bakarreko plastikoen erabilera murriztearen garrantziaz eta jasangarriagoak izateaz, estoldetan edo hondartzan amai daitezkeen hondakinak ez botatzearen inguruko sentsibilizazioa ere azpimarratuz.